Paul Signac

 

KUNSTENAARS | Paul Signac

Vernieuwer van het impressionisme

Personalia

• Geboortejaar 1863
  

• Geboorteplaats Parijs

• Jaar van overlijden 1935

Antibes, the pink cloud

Biografie

Paul Signac, geboren in 1863 in Parijs, is een naam die vaak wordt geassocieerd met het Neo-Impressionisme, een kunststroming die de manier waarop schilderijen werden gemaakt en bekeken, drastisch veranderde. Het verhaal van Signac begint echter bij het impressionisme, dat hem diepgaand beïnvloedde en dat uiteindelijk diende als de opstap naar zijn eigen artistieke ontdekkingen. De levensloop en het werk van Paul Signac zouden grote invloed uitoefenen op de schilderkunst van zijn tijd en op latere generaties kunstenaars.

Invloed van het impressionisme

In zijn vroege jaren raakte Signac gefascineerd door de werken van impressionisten zoals Claude Monet en Edgar Degas. De impressionisten stonden bekend om hun poging om de vluchtigheid van licht en kleur in het moment vast te leggen. De energie en spontaniteit die deze stroming kenmerkte, sprak Signac aan en in 1882 besloot hij zelf de penseel ter hand te nemen. Hoewel hij oorspronkelijk geen formele kunstopleiding had genoten, toonde hij al snel een opmerkelijke aanleg voor de schilderkunst.

Het impressionisme, met zijn losse penseelstreken en gebruik van licht en kleur, was voor Signac een natuurlijke start, maar hij zou niet lang bij deze stijl blijven. Al vroeg in zijn carrière voelde hij de behoefte om verder te gaan, om de grenzen van wat mogelijk was binnen de schilderkunst te bekijken. Hij zocht naar een manier om meer structuur en orde in zijn werk te brengen zonder de levendigheid en kleur van het impressionisme op te geven. Dit verlangen zou hem uiteindelijk leiden naar een ontmoeting met een andere invloedrijke schilder

Ontmoeting met Georges Seurat en de geboorte van het neo-impressionisme

In 1884 ontmoette Paul Signac Georges Seurat, een ontmoeting die zijn leven en zijn kunst onherroepelijk zou veranderen. Seurat was, net als Signac, op zoek naar nieuwe manieren om de wereld om hen heen vast te leggen op het doek. samen richtten ze de "Société des Artistes Indépendants" op, een onafhankelijke groep van kunstenaars die zich wilden losmaken van de traditionele academische stijlen en de ingeroeste gewoonten en rituelen van de Parijse kunstwereld.

De oprichting van deze groep gaf kunstenaars die buiten de gevestigde orde vielen, een platform om hun werk te tonen. In die tijd was de "Salon van Parijs" het belangrijkste evenement voor kunstenaars om hun werk te exposeren, maar deze salon was vaak conservatief en bevooroordeeld ten gunste van traditionele stijlen. 

De nieuwe groep van Signac en Seurat wilde juist ruimte geven aan experimentele stijlen en avant-gardekunst. Hun eigen salon, de "Salon des Indépendants," werd een toevluchtsoord voor artiesten die wilden breken met het verleden en nieuwe wegen wilden inslaan.

In de context van deze groep begonnen Seurat en Signac te experimenteren met een nieuwe techniek die bekend zou worden als het pointillisme, een onderdeel van een bredere beweging die bekend staat als het divisionisme. Waar impressionisten nog werkten met losse, vloeiende penseelstreken, gebruikten pointillisten kleine stipjes van pure kleur die, wanneer ze van een afstand werden bekeken, samensmolten tot een levendig en harmonieus beeld. Dit was een poging om de wetenschap van kleur en licht beter te begrijpen en toe te passen in de schilderkunst.

De techniek van pointillisme en divisionisme

Het pointillisme en divisionisme, ontwikkeld door Seurat en verder uitgewerkt door Signac, vormen de kern van het neo-impressionisme. Het idee achter deze technieken was dat kleuren niet mechanisch moesten worden gemengd op het palet, maar juist optisch door het oog van de toeschouwer. Door kleine stippen van pure kleur naast elkaar op het doek te plaatsen, zouden de kleuren op een natuurlijke manier in het oog van de kijker samensmelten. dit creëerde een helderder, levendiger effect dan traditionele mengtechnieken.

Signac paste deze techniek toe in een groot aantal onderwerpen, van landschappen en zee scènes tot stadsgezichten. Een van zijn meest bekende werken is “Port de la Rochelle”, waarin de levendige kleuren en de precisie van zijn puntjes een harmonieuze en serene sfeer creëren. Dit schilderij illustreert perfect zijn beheersing van het pointillisme, met talloze stippen die samenkomen om een prachtig kustlandschap te vormen.

Wat vooral opvalt in het werk van Signac is zijn gevoel voor compositie en structuur. Waar impressionisten zich vaak richtten op de spontaniteit van het moment, streefde signac naar een meer gecontroleerde en wetenschappelijke benadering van kleur en vorm. Dit resulteerde in schilderijen die zowel levendig als ordelijk zijn, met een gevoel van balans dat zowel esthetisch als intellectueel bevredigend is.

Capo Di Noli 1898

Leiderschap binnen het neo-impressionisme

Naast zijn eigen artistieke prestaties speelde Paul Signac een belangrijke rol als leider en pleitbezorger van het neo-impressionisme. Na de dood van Seurat in 1891, nam Signac de leiding over de beweging en zette hij zich in om de principes van het neo-impressionisme te promoten. Hij schreef verschillende essays over kunsttheorie waarin hij zijn ideeën uiteenzette over kleur, compositie en techniek.

Signac was ook een fervent pleitbezorger van de autonomie van de kunstenaar en de onafhankelijkheid van het het tot stand komen van een kunstwerk. Hij geloofde dat kunstenaars de vrijheid moesten hebben om hun eigen weg te gaan, zonder gehinderd te worden door de ingeroeste gewoonten en rituelen van de academische wereld. Deze houding maakte hem tot een belangrijke figuur in de bredere kunstwereld van zijn tijd en hij oefende invloed uit op talloze jonge kunstenaars die geïnspireerd raakten door zijn visie.

De invloed van Signac op latere kunstenaars

Hoewel het neo-impressionisme uiteindelijk werd overschaduwd door andere stromingen zoals het kubisme en het fauvisme, bleef de invloed van Signac voelbaar in de kunstwereld. Zijn experimenten met kleur en techniek legden de basis voor latere ontwikkelingen in de moderne schilderkunst. Kunstenaars zoals Henri Matisse en Vincent van Gogh lieten zich inspireren door het werk van Signac, vooral zijn gebruik van levendige kleuren en gestructureerde composities.

Van Gogh, die een grote bewondering had voor zowel Signac als Seurat, experimenteerde zelf met pointillisme in enkele van zijn werken. Hoewel hij niet volledig overging op deze stijl, getuigen schilderijen zoals "de zaaier" van zijn fascinatie met de mogelijkheden van optische kleurmenging. Matisse, die in zijn vroege carrière met Signac bevriend raakte, zou later zijn eigen kleurrijke  en zeer herkenbare stijl ontwikkelen, maar de invloed van het onderzoek naar kleur van Signac blijft duidelijk zichtbaar in zijn werk.

Signac's nalatenschap

Paul Signac overleed in 1935, maar zijn invloed op de kunstwereld leeft voort. Zijn werk markeert een belangrijk moment in de geschiedenis van de moderne kunst, toen kunstenaars begonnen te experimenteren met wetenschappelijke benaderingen van kleur en compositie. Door zijn bijdrage aan het neo-impressionisme en zijn onophoudelijke inzet voor de autonomie van de kunstenaar, blijft Signac een belangrijke figuur in de kunstgeschiedenis.

The dining room

Stromingen

Paul Signac wordt tot het neo-impressionisme gerekend.   

---

Kunstenaars

Stromingen en richtingen

Overige begrippen en termen

Kunstenaarsgereedschappen

Kunstenaarsmaterialen

korte berichten, nieuwe kunst etc

---

 LEES JIJ JETJE'S DAG OOK AL?

---

 

Waar kunstenaars zich thuis voelen

Vincent van Gogh

 

KUNSTENAARS | Vincent van Gogh

Een bijzondere maar ook zeer gecompliceerde persoonlijkheid 

 

Personalia Vincent van Gogh

• Geboortejaar 1853
  

• Geboorteplaats Zundert
  

• Jaar van overlijden 1890

Biografie 

"Whoever lives sincerely and encounters much trouble and disappointment, but is not bowed down by them, is worth more than one who has always sailed before the wind and has only known relative prosperity."

"I always think that the best way to know God is to love many things."

"I would rather die of passion than of boredom."

"You don't know how paralyzing that is, that stare of a blank canvas, which says to the painter, "You can't do a thing".

"A good picture is equivalent to a good deed."

"Wat zou het leven zijn als we geen moed hadden om iets te proberen?"

"Be clearly aware of the stars and infinity on high. Then life seems almost enchanted after all."

"It is not only by one's impulses that one achieves greatness, but also by patiently filing away the steel wall that separates what one feels from what one is capable of doing."

"But you must love with a high, serious intimate sympathy, with a will, with intelligence, and you must always seek to know more thoroughly, better, and more."

"Still, a great deal of light falls on everything."

"How much sadness there is in life! Nevertheless one must not become melancholy. One must seek distraction in other things, and the right thing is to work."

"There may be a great fire in our soul, yet no one ever comes to warm himself at it, and the passers-by see only a wisp of smoke."

Een complexe persoonlijkheid

Vincent van Gogh mag je zonder meer een bijzonder maar ook zeer gecompliceerde persoonlijkheid noemen. Velen kennen hem van zijn waanzin, zijn oor, zijn zonnebloemen en uiteindelijk zijn zelfmoord. Maar hoe dat alles zich verhoudt met zijn leven en vooral zijn kunstenaarschap is vaak minder bekend bij het grote publiek. Hij kon zeer volhardend zijn om iets voor elkaar te krijgen maar aan de andere kant kon hij ook behoorlijk labiel zijn. Vincent van Gogh had veel last van depressies. Hij had zeker moeite met contacten met andere mensen.  

Een mens met een eigen wil en een eigen aanpak

Alleen met mensen uit zijn directe omgeving kon hij goed overweg. Raadgevingen van derden, hoe goed bedoeld ook, zouden gegarandeerd verkeerd vallen wat dan tot conflicten zou leiden. Vincent had zijn eigen aanpak. En hij hield door dik en dun aan die eigen aanpak vast, wat de consequenties daar ook van waren. Dat het kritische publiek zijn werk niet kocht, dat moest dan maar. 

De bloementuin van 1880

De sterke familieband van een autodidact schilder

Vincent had een sterke band met zijn moeder. Zij stond als een krachtige vrouw bekend. En ook met zijn broer Theo was een zeer goed contact. Kenmerkend bij de onderlinge band was het grote vertrouwen dat de familieleden in elkaar hadden. En dat vertrouwen bleef ook in moeilijke tijden overeind. Er zijn later honderden brieven van Vincent van Gogh aan zijn familieleden bekend geworden. Dat gold met name aan broer Theo, die voor een groot deel van het onderhoud van zijn broer zorgde. En Theo was ook degene die Vincent overhaalde om te gaan schilderen. Vincent van Gogh nam enkele lessen die door Theo betaald werden, maar was verder autodidact.

Ondersteuning door broer Theo

Theo kocht als kunsthandelaar alle werken van Vincent op waar hij een vast bedrag per maand voor ontving. Dit heeft er voor gezorgd dat het grootste deel van het omvangrijke werk van Vincent van Gogh bewaard is gebleven.

De beginjaren als theoloog

Vincent van Gogh tekent al vanaf zijn jongste jaren. Hij gaat werken bij de kunsthandel van een oom in Den Haag. Hier legt hij in tekeningen het Haagse leven vast. Na een mislukte liefde wil hij toch de theologie in. Maar deze studie wordt geen succes. Vincent ziet het vooral als boekenwijsheid. Het heeft in zijn ogen allemaal  niets met het echte leven te maken. Als hij zelfs zijn bed weggeeft aan de armen wordt dat niet als een echt christelijke daad gezien, maar meer als iets belachelijks. Toch blijft Vincent van Gogh zijn gehele leven zwaar godsdienstig. 

Samenwerking met Mauve

Via een verblijf bij zijn ouders, komt Vincent weer in Den Haag terecht waar hij veel tijd doorbrengt met collega en ver familielid Mauve, lid van de Haagse School. In Den Haag tekent Vincent vooral de schrijnende armoede. Dat doet hij onder meer vanuit het raam van zijn kamer. Na een samenwonen met "Sien" waar hij ook kinderen bij kreeg, werd de verhouding met Mauve snel minder. Mauve was vrij traditioneel ingesteld en begreep het veel "wildere" werk van Vincent niet.

Via Den Haag, Drenthe, Nuenen, Antwerpen en Drunen komt Vincent van Gogh uiteindelijk in Parijs terecht. Hier in Parijs krijgt hij via de laatste impressionistententoonstelling met het impressionisme te maken.

Vooral het werk van Seurat en Signac spreekt hem daarbij aan. In 1888 verhuist hij naar Arles in Zuid  Frankrijk.  Opmerkelijk genoeg arriveerde van Gogh in Arles in een besneeuwd landschap. Het was zeker voor deze streek ontwettend koud. Als kunstenaar zag Vincent hier direct een onderwerp in en schilderde de smeltende sneeuw.

Vincent van Gogh. Landschap met sneeuw bij Arles

Niet altijd kleurig werk

In het begin, vooral in de tijd van Nuenen is het werk van Vincent van Gogh vooral donker en somber. Hij is  begaan met de armoede van de mensen. Hij zet die armoede vooral bij de boeren. Een schilderij als "de aardappeleters" dat in die donkere tijd wordt geschilderd is daar een goed voorbeeld van. Vies en donker, zo wordt deze periode in zijn werk wel genoemd. 

Het werk moet maar voor zichzelf spreken

Later in Arles zal de manier van weergeven drastisch veranderen. Kleuren en vormen gaan dan bij Vincent van Gogh een heel eigen leven leiden. In tegenstelling tot andere schilders uit die tijd laat hij het werk zelf voor zich spreken. Vincent gaat niet op zoek naar wetenschappelijk benaderingen van kleuren, vormen en dergelijke beeldelementen zoals Seurat en Cézanne dat wel deden.

Kleuren en de natuur

Vincent van Gogh richtte zich later steeds meer op de natuur en de kleuren uit die natuur. Echt  impressionistisch is zijn werk dan al lang niet meer. Het werk gaat geleidelijk aan steeds meer trekken van het expressionisme vertonen. Vooral het werken bij nacht lijkt Vincent van Gogh te fascineren en het  produceert meerdere werken met dat onderwerp. Zijn sterrenhemels werden later complete onderwerpen van studies. 

Impasto techniek

Als je de schilderijen van Vincent van Gogh tot in detail bekijkt dan zie je dat de verf niet is uitgesmeerd, zoals de meeste kunstenaars doen maar dat deze in een soort van klodders is aangebracht met vingers en paletmes. Deze zogenaamde impasto techniek was wel eerder toegepast maar van Gogh gaf er wel een heel eigen draai aan. Het effect is een soort van bijna driedimensionale kunst, een soort van beeldhouwen met verf. Een andere techniek die hij daar ook nog bij gebruikte was de overdrijving tot bijna een karikatuur aan toe.  Alle vormen en kleuren werden zwaarder aangezet dan voor een echte weergave nodig was. En ook dat draagt bij aan het eigen karakter van zijn werk. Het was ook één van de redenen dat de werken steeds meer de kant van het expressionisme opgingen, waarbij bij de uitdrukking van gevoelens het gingen winnen van de weergave van de realiteit. 

Paul Gaugain

Paul Gaugain kende Vincent van Gogh uit zijn Parijse tijd. Na zijn verblijf in Bretagne bracht Paul Gaugain enige tijd door bij van Gogh die op dat moment in Arles woonde. Van Gogh wilde in Arles een soort van kunstenaarsgemeenschap opzetten maar er werd verder geen gehoor aan gegeven. Alleen Paul Gaugain ging in op de uitnodiging, die het begin was van een heftige tijd vol zware discussies. Het waren  discussies en ruzies die zo hoog opliepen dat van Gogh een zenuwinzinking kreeg en een deel van zijn oor afsneed. Iets waar hij later in breed verband bekend mee is geworden. Maar de discussies hadden ook een positief effecten omdat beide kunstenaars elkaar uitdaagden en inspireerden om tot steeds betere resultaten te komen. 

Extreme drang naar vernieuwing

Beide kunstenaars waren in die tijd van hun samenwerking en discussie sterk op zoek naar vernieuwing. Het impressionisme had voor hen de beste tijd wel gehad en beiden vonden dat het tijd was voor iets anders. Dit leidde bij Vincent van Gogh tot een hang naar het expressionisme en Gaugain ging op zoek naar meer exotische onderwerpen om tot unieke kunstwerken om te zetten. 

De meest labiele periode was ook de beste

Vincent van Gogh was al zeer labiel in deze periode, maar zijn talent leed daar zeer zeker niet onder. De beste werken van Vincent van Gogh zijn juist in deze labiele  periode gemaakt. Van Gogh leefde extreem intensief. En dat is aan zijn werken heel goed terug te zien.

Stromingen

Vincent van Gogh wordt tot de volgende stromingen gerekend.

• Modernisme
• Postimpressionisme
• Expressionisme

Het beeld dat Vincent van Gogh oproept

Van Gogh roept bij veel mensen een wat geromantiseerd en ook wel gedramatiseerd beeld op. Zonder ook maar iets af te doen aan zijn genie speelt dat ook wel een rol in de bewondering die hem ten deel valt. Van Gogh roept beelden op van de straatarme kunstenaar die zijn eigen eenzame weg volgt, onbegrepen door iedereen. Een in zijn tijd onbekend gebleven genie. Een beeld, dat mede door het feit dat zijn broer Theo al zijn werk wist te verkopen en hem zijn hele, zij het wat korte, leven heeft ondersteund, misschien inderdaad iets te romantisch wordt weergegeven. 

De song en bijbehorende video

De Amerikaanse zanger Don Mcclean maakte er zelfs een song over, die naar de eerste regel vaak "Starry starry night" wordt genoemd en deze song lijkt de vorige alinea wel te bevestigen. De tekst is de te vinden op https://songteksten.net/lyric/793/13433/don-mclean/vincent.html en op YouTube is een versie te vinden onder https://youtu.be/oxHnRfhDmrk

Citaten: 

"Ik droom mijn schilderijen en ik schilder mijn dromen."

"Wat zou het leven zijn als we geen moed hadden om iets te proberen?"

"Grote dingen worden niet door impuls gedaan, maar door een reeks kleine dingen bij elkaar."

---

Kunstenaars

Stromingen en richtingen

Overige begrippen en termen

Kunstenaarsgereedschappen

Kunstenaarsmaterialen

korte berichten, nieuwe kunst etc

---

 LEES JIJ JETJE'S DAG OOK AL?

---

 

Waar kunstenaars zich thuis voelen

Impressionisme

KUNSTSTROMINGEN | Impressionisme

Het licht gaat geschilderd worden met een krachtige penseel en veel verf

Het duurde even voor de richting aansloeg bij de "echte kenners"

Bij het impressionisme, waarvan vele varianten in omloop zijn, werd de academische manier van weergeven losgelaten om vervangen te worden door afbeeldingen die de wereld weergaven in lijnen en gekleurde vlakken, weergegeven met krachtige penseelstreken en een overvloed aan verf. Het impressionisme begint rond 1870 en eindigt rond 1900 nadat vanaf 1880 de eerste tekenen van het uit elkaar groeien van de impressionistische kunstenaars al zichtbaar werd.

Het impressionisme lag niet lekker bij de Salon

Het impressionisme is een stroming die rond 1860 in Frankrijk ontstond. Doel van deze stroming was om vooral de werking van het licht tot uitdrukking te brengen. Daarnaast was er ook wel een neiging tot afzetten en rebellie, met name tegen de stringente regels van de Salon van Parijs die bij de middeleeuwse grootmeesters waren blijven steken. Vele impressionisten zagen hun pogingen tot deelname afgewezen worden, vaak alleen omdat het ingeleverde werk te anders en veel te vernieuwend was. De Salon had zo zijn eisen op het gebied van onderwerpen. Die onderwerpen moesten klassiek zijn. Bijbels, mythologisch en dergelijke. Maar geen naar waarneming geschilderde "ordinaire" onderwerpen als gewone mensen die aan het werk waren. 

Licht, kleur en kleurweergave speelden een grote rol

De optische werking van licht, schaduw en atmosfeer speelde daardoor bij het  impressionisme een grote rol. Licht is belangrijk als je buiten naar de natuur schildert. Het verandert constant, zowel van intensiteit als kleur. Die kleuren moesten snel weergegeven worden anders was de situatie al weer totaal veranderd. En er werd druk gezocht naar de beste manier om licht en kleuren weer te geven. Kleuren werden bijvoorbeeld vaak optisch gemengd.  We vinden dat zogenaamde divisionisme ook terug bij bijvoorbeeld bij het pointillisme van Seurat en Signac

Bekende namen in de wereld van het impressionisme zijn Turner, Monet, Renoir, Degas, Cézanne en Monet.

Over licht gesproken

In de tijd van de impressionisten zien we ook de eerste fotografie. Nog primitief maar snel ontwikkelend. Voor een figuratief schilderij was het moeilijk om de werkelijkheid van een foto te verbeteren. Dit was ook de impressionisten duidelijk. Een schilderij moest meer dan een figuratief schilderij gaan worden, hoe geweldig de schildertechniek van veel figuratieve schilders ook was. Een bijkomend effect van de fotografie was dat het publiek steeds nieuwsgieriger werd naar kunst die een visie op die werkelijkheid van de fotografie kon geven. 

Invloed van de dichter, schrijver en kunstcriticus Charles Baudelaire

Het essay  "De schilder van het moderne leven" van de dichter, schrijver en kunstcriticus Charles Baudelaire wordt ook gezien als een startpunt van het impressionisme. Baudelaire stond er om bekend dat hij schilders steunde die door de Salon van Parijs waren afgewezen. En dat kwam nog al eens voor.  Hij was bijvoorbeeld een bewonderaar van Delacroix, die door anderen bijna verafschuwd werd door zijn eigen aanpak. "De schilder van het moderne leven" wordt door velen als het fundament gezien dat de met name de invloed van licht en beweging op schilderijen beschreef. Ook besefte Baudelaire dat dit betekende dat de kunstenaar uit het atelier vandaan moest en op locatie moest gaan schilderen. 

Invloed van  kunsthandelaar Durand Ruel

Monet en een groep gelijkgestemden besluiten een vereniging op te richten op advies van de kunsthandelaar Durand Ruel die hij in Engeland heeft ontmoet. Doel van de vereniging is om een stuk zelfvertrouwen uit te stralen en niet meer de bedelaar uit te hangen of men wel bij de normale Salon of de Salon des refusés mag hangen. Hun kunst is goed genoeg om er zelfstandig mee naar buiten te kunnen treden. Durand Ruel had een goede naam bij de impressionistische kunstenaars door een netwerk van enthousiaste klanten en verzamelaars op te bouwen die het werk van de impressionisten wilden kopen. 

De eerste tentoonstelling

Op 15 april 1874 is de eerste tentoonstelling die door deze nieuwe vereniging wordt georganiseerd. De ontvangst is niet al te positief en één van de critici, Louis Leroy, spreekt van "impressionismen".  Deze term is afgeleid van de naam van een schilderij dan Monet eerder schilderde en dat hij de naam Impression Soleil Lévant had gegeven. Louis Leroy had weinig goede woorden over voor de impressionisten maar zorgde er wel voor dat door zijn aanhoudende kritiek de groep aan bekendheid én sympathie wist te winnen.

Impression Soleil Levant

Volgens astronoom Donald Olson van Texas State University begon het impressionisme  op woensdag 13 november 1872, even na half acht 's morgens. Dat was volgens zijn berekeningen namelijk exact het moment waarop Claude Monet vanuit zijn hotelkamer in Le Havre de zonsopgang waarnam die hij vastlegde in zijn schilderij Impression, Soleil Levant 

 

Impression, Soleil Levant , Claude Monet

Geuzennaam

Maar in plaat van dat deze term impressionisten als beledigend wordt gezien wordt het als een geuzennaam opgepakt. Het werk van de leden van deze groep impressionisten is zeer verschillend. Licht en kleur spelen wel altijd een belangrijke rol, vaak meer dan de weergave van details. Het impressionisme wilt het moment en het licht van het moment vastleggen. Meestal in een stevige penseelstreek.

Manet

Ook Manet wordt benaderd omdat hij hier al veel experimenten mee heeft gedaan maar uit angst zich onmogelijk te maken bij de salons weigert hij zich bij de impressionisten aan te sluiten. Licht en kleur vervagen steeds meer naar een soort van verfvlekken. Deze dienen weer te geven wat de impressionisten "zien" en niet wat ze denken te weten. Want dan geven ze een eigen interpretatie aan de werkelijkheid en dat gaat ten koste van de indruk, de impressie.

De gebruikte techniek van het impressionisme

Kenmerkend voor de gebruikte techniek van de impressionisten is, dat je van dichtbij eigenlijk alleen maar ruwe penseelstreken ziet. Pas van een iets grotere afstand zien je goed wat het voorstelt. Het impressionisme wordt wel als de laatste fase van de figuratieve kunst gezien, die vóór die tijd eigenlijk voornamelijk in het atelier werd geschilderd. De impressionisten waren de eersten die uit dat atelier tevoorschijn kwamen om "en plein air" aan het werk te gaan.  Een uitzondering was Degas, die liever in zijn atelier bezig bleef maar die wel ter plaatste schetsen maakte.

 

Ruimtelijk werk bij het impressionisme

Het impressionisme wordt altijd in één adem genoemd met schilderkunst. Het grootste deel is dat ook inderdaad maar er is wel degelijk ruimtelijk impressionistisch werk ook gemaakt. Bijvoorbeeld Renoir en Dégas  maakten ruimtelijk werk en ook van de beeldhouwer Rodin zijn impressionistische beelden bekend. Kenmerkend zijn de ruwe, niet glad gepolijste oppervlaktes van de werken.

Geweigerd door de Salon

De Salon de Paris was in de tijd van de impressionisten nog altijd toonaangevend. Wat daar hing was goed, wat er niet hing was niet goed. Alleen schilderijen die tot in het extreme detail waren uitgewerkt maakten op de Salon een kans. En om bij het grote publiek door te breken was een plek op de salon eigenlijk wel noodzakelijk. Maar omdat de impressionisten deze manier van schilderen afwezen, kwamen ze niet in aanmerking. Een eigen vorm van exposeren bood daarvoor de oplossing en de erkenning kwam daarmee toch ook op gang.

Het impressionisme slaat verder aan

De nieuwe stijl van het impressionisme slaat aan. Ook verzamelaars krijgen interesse en de aandacht verlegt zich van het platteland naar de steden. Met name Edgar Degas weet zich hier goed aan te passen en het leven van de stad wordt door hem dan ook op allerlei manieren vastgelegd. Vanaf 1880 begint de groep uit elkaar te groeien. 

En het impressionisme is populair gebleven

Impressionistische schilderwerken zijn populair en je treft de bekendste voorbeelden dan ook op allerlei plaatsen aan. Ze zijn "veilig", meestal niet echt choquerend.  Eerder neigend naar romantiek.  Impressionistische schilderwerken worden op allerlei plekken gereproduceerd. Op blikken koektrommels bijvoorbeeld, allerlei reproducties en legpuzzels. Dat heeft ook tot gevolg gehad dat het impressionisme een kunstrichting is geworden die door veel mensen, ook zonder verstand van kunst, nog wel herkend wordt. Zeker ten opzichte van later werk uit het modernisme en helemaal uit de wereld van de conceptuele kunst lijkt het impressionisme wat saai en gedateerd maar de schare aanhangers is gewoon constant. Wat als een groot compliment in de veranderlijke kunstwereld gezien moet worden. Sterker nog, volgens sommigen is het impressionisme de laatste "echte" kunst geweest en is er daarna alleen dubieus materiaal verschenen. De mening die natuurlijk mag maar waar heel wat op af te dingen viel. 

Nederlandse stromingen van het impressionisme

In Nederland hebben we een aantal stromingen gezien die zeer dicht tegen het impressionisme aan hingen. Dit waren de Haagse School, de Amsterdamse School en de Larense School.

Meer typerende kunstenaars in het impressionisme

• Bastien-Lepage;
• Frédéric Bazille;
• Pierre Bonnard;
• Gustave Caillebotte;
• Mary Cassatt;
• Edgar Degas;
• Robert Delaunay;
• Ferdinand Hodler;
• August Macke;
• Henri Matisse;
• Monet Claude;
• Berthe Morisot;
• Camille Pissarro;
• Lucien Pissarro;
• Pierre-Auguste Renoir
• John Singer Sargent;
• Georges Seurat;
• Walter Richard Sickert;
• Alfred Sisley;
• Jacques Tissot;
• Henri  Toulouse de Lautrec;
• Joseph Mallord William Turner;

Andere onderliggende stromingen in de 19e eeuw

• Romantiek;
• Oriëntalisme;
• Mediëvalisme;
• Prerafaëlisme;
• Realisme;
• Materialisme;
• Neo-impressionisme;
• Post-impressionisme;
• Secessionisme;
• Symbolisme;
• Estheticisme;

---

Kunstenaars

Stromingen en richtingen

Overige begrippen en termen

Kunstenaarsgereedschappen

Kunstenaarsmaterialen

korte berichten, nieuwe kunst etc

---

 LEES JIJ JETJE'S DAG OOK AL?

---

 

Waar kunstenaars zich thuis voelen