De belangrijkste recente kunststromingen
Het is moeilijk om nog duidelijk afgebakende kunststromingen te onderscheiden
1. Technologische & interactieve kunst
Kunst waarbij technologie, wetenschap en menselijke ervaring samenkomen. Denk aan lichtinstallaties, kinetische kunst en omgevingen die reageren op bezoekers.
Nederland: Daan Roosegaarde (1979) is een Nederlandse kunstenaar en oprichter van Studio Roosegaarde, dat projecten ontwikkelt die technologie en kunst samenvoegen in stedelijke omgevingen. Werken als de Smog Free Tower, Waterlicht en GROW worden omschreven als "immersief" en "interactief". Theo Jansen bouwt al jaren strandbeesten van elektriciteitsbuizen, voortgedreven door de wind.
Internationaal: teamLab (Japan), Random International (VK)
2. Post-internet kunst
Post-internet art is een losjes gedefinieerde beweging uit de 21e eeuw die betrekking heeft op hedendaagse kunst rond het concept van het internet als iets dat niet langer als een nieuwigheid in de samenleving wordt ervaren. De term werd in 2006 door kunstenares Marisa Olson geïntroduceerd.
Nederland/Zweden (Amsterdam-gebaseerd): Jonas Lund (1984) is een Zweeds conceptueel kunstenaar die schilderijen, sculpturen, foto's, websites, video en performances maakt die kritisch reflecteren op hedendaagse genetwerkte systemen, machtstructuren en de mechanismen van de kunstwereld.
Internationaal: Hito Steyerl (Duitsland), Cory Arcangel (VS)
3. Digitale kunst & NFT-kunst
In 2020 maakten NFTs — niet-fungibele tokens — significante golven in zowel de financiële als de kunstwereld. NFT-kunst kan elk digitaal bestand zijn dat is getokeniseerd op een cryptocurrency-blockchain. Na het verkopen van een NFT-collage voor een recordbrekende 69 miljoen dollar bij Christie's, werd Mike Winklemann — alias Beeple — de op twee na duurste levende kunstenaar op dat moment.
Internationaal: Beeple (VS), Refik Anadol (Turkije/VS)
4. Ecologische & klimaatkunst
Kunstenaars die milieuvraagstukken als centraal thema gebruiken en soms ook duurzame materialen of processen inzetten.
Nederland: Kunstenaars als Daan Roosegaarde en Iris van Herpen behandelen in hun werk maatschappelijke ontwikkelingen en ethische kwesties die voortkomen uit nieuwe technologieën. Roosegaarde maakte smogtorens die van smogdeeltjes juwelen maken. Ook Claudy Jongstra werkt met natuurlijke pigmenten en wol.
Internationaal: Olafur Eliasson (Denemarken/Duitsland), Agnes Denes (VS)
5. Politiek-activistische kunst & dekoloniale kunst
Kunst die identiteit, ras, gender, migratie en machtsverhoudingen onderzoekt — een van de dominanteste tendensen van de afgelopen jaren.
Nederland: Jonas Staal, Femke Herregraven (onderzoekt financiële systemen en macht)
Internationaal: Kara Walker (VS), Zanele Muholi (Zuid-Afrika), Theaster Gates (VS)
6. Mode als kunst / wearable art
Iris van Herpen behoort tot de meest toonaangevende couturiers van onze tijd. Zij verweeft traditioneel vakmanschap met baanbrekende technologie en radicale innovatie, waarbij de grenzen van materialiteit, silhouet en beweging worden verlegd. Haar creaties worden gedragen door Beyoncé, Lady Gaga en Rihanna, en worden getoond in musea als het Metropolitan Museum in New York en het Victoria & Albert Museum in Londen.
7. Hyperrealisme & nieuw figuratief
Een renaissance van figuratief en realistisch schilderen, maar dan met een eigentijdse twist.
Nederland: Marie Cécile Thijs werd in 2024 Kunstenaar van het Jaar. Tjalf Sparnaay staat bekend om zijn hyperrealistische schilderijen van voedsel op ware grootte.
Internationaal: Kehinde Wiley (VS), Jenny Saville (VK)
Een kanttekening bij deze post
Typisch voor hedendaagse kunst is het grote pluralisme: het is moeilijk om nog duidelijk afgebakende kunststromingen te onderscheiden, zoals die zo karakteristiek waren voor de moderne kunst en eerdere periodes. Hedendaagse kunstenaars werken zowel figuratief als abstract. Veel kunstenaars bewegen zich ook tegelijk door meerdere van bovenstaande categorieën.
Voor de vindbaarheid:
hedendaagse kunststromingen, recente kunststromingen, technologische kunst en innovatie, post-internet art, digitale kunst en NFT's, ecologische kunst en klimaatkunst, politiek activistische kunst, dekoloniale kunst, wearable art en modekunst, hyperrealistische schilderkunst
