Posts tonen met het label Kunststromingen 19e eeuw. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Kunststromingen 19e eeuw. Alle posts tonen

woensdag 25 maart 2020

Synthetisme

KUNSTTERMEN | Synthetisme


de beoefenaars van deze kunstrichting begonnen "uit het hoofd" te  schilderen



Het synthetisme komt uit de hoek van "Les Nabis"



Het synthetisme komt uit de hoek van "Les Nabis" en dan met name de persoon van Paul Gauguin en had zijn hoogtepunt in de periode 1888 tot 1894. Invloeden bleven echter zichtbaar tot in de 20e eeuw. Het synthetisme kan gezien worden als een onderstroom van het symbolisme.

Schilderen uit het hoofd

Kenmerkend was dat de beoefenaars van deze kunstrichting "uit het hoofd" gingen schilderen om daarmee vooral de eigen verbeelding en de opgewekte emoties een grotere kans te geven om een rol te spelen in het eindproduct. 

Dat dit eindproduct daarmee flink van de realiteit af kon gaan wijken, werd niet echt als een bezwaar gezien. Het onderwerp diende vooral om bepaalde emotie op te wekken, die dan weergegeven moest worden. Wat het onderwerp dan was, was in feite voor de synthetisten verder niet zo belangrijk. Ook de oorspronkelijke kleuren deden er niet toe. Een rood grasland was voor deze kunstenaars geen enkel probleem.

Synthetisme is mengen van realiteit en emotie

Omdat hier sprake was van een bewust mengen van de realiteit en emotie werd dit het synthetisme genoemd. Dus een synthese, een samengaan,  van realiteit en emotie. Zaken die normaal gesproken een flinke emotie oproepen als religie en dood speelden een flinke rol in het werk.

Het synthetisme had weinig gemeenschappelijks

De stijl van het Synthetisme had verder niet veel bijzondere gemeenschappelijke kenmerken. We vinden heel grof geschilderd maar ook heel gedetailleerd werk. Soms lijkt het werk niet af. Er werd gebruik gemaakt van vlakke, weinig zeggende kleuren tot een explosief kleurgebruik. Kortom, geen lijn, geen eenheid maar een puur individualistische benadering waardoor het niet echt als een stroming of beweging gezien kan worden.

donderdag 2 januari 2020

prerafaellisme

KUNSTSTROMINGEN  | Pre-Rafaëllisme


Aandacht voor details en het natuurlijke kleurgebruik.



Basis was het werk van de  veel gelezen cultuurfilosoof Ruskin



Een stroming die zich naast het mediëvalisme ontwikkelde was het pre-rafaëllisme. Het werk van de kunstenaars die deze richting aanhingen zoals William Homan Hunt, Dante Gabriele Rossetti en John Everett Millais werd in 1850 tentoongesteld in de Royal Academie of Arts en werd daar als controversieel beschouwd.

Belangrijke invloed Ruskin

Kenmerkend voor deze nieuwe richting in de schilderkunst was de aandacht voor details en het natuurlijke kleurgebruik. Basis was ook het werk van de  veel gelezen cultuurfilosoof Ruskin die van mening was dat de kunst van dat moment wel eens aan wat verandering toe was. Ruskin wilde terug naar een natuurlijke manier van schilderen. Barok vond hij bijvoorbeeld niet puur genoeg.  In eerste instantie zag hij alleen Turner als de ideale vertolker van de nieuwe kunst maar later neemt hij het ook op voor de pre-Rafaëllisten

Oprichting Pre-Raphaelite Brotherhood,

Het doel van de Pre-Rafaëllisten was in feite om terug in de tijd te gaan naar de periode in de Renaissance vóór de schilder Raphael. Vanaf dat moment was er naar het idee van deze kunstenaars een achteruitgang in de schilderkunst ontstaan. En die opgelopen achterstand wenste men ongedaan te maken.

Dit gezichtspunt leidde tot de Pre-Raphaelite Brotherhood, een beweging die zich in 1849 voor het eerst presenteert. Kenmerkend voor de Pre-Rafaëllisten was dat ze hun werk ondertekenen met "PRB" in plaats van een eigen persoonlijke handtekening te gebruiken. Dit deed men om een uiting te geven aan het feit dat men kunst als iets gezamenlijks zag.

De stroming van het Pre-Rafaëllisme lijkt qua idee en achtergrond dan ook sterk op het Mediëvalisme waar men ook terug verlangde naar de middeleeuwse kunst. Er is bij de kunstenaars van beide stromingen namelijk sprake van zeer gedetailleerd werk van een vergelijkbare technische kwaliteit.

Doorbraak

Het Pre-Rafaëllisme breekt echt pas goed door bij inzending van werk naar de wereldtentoonstelling in Parijs, wat samenvalt met het moment dat Ruskin het voor de beweging opneemt. 

Andere onderliggende stromingen in de 19e eeuw


zaterdag 2 februari 2019

Post-impressionisme

KUNSTSTROMINGEN | Post-impressionisme


Kunst in de nadagen van het impressionisme


Geen echt samenhangende groep


De schilders van het post-impressionisme hadden niet zozeer een gezamenlijk doel bij het schilderen maar werkten ieder voor zich. Ze leverden vooruitstrevend werk in de nadagen van de impressionistische richting. Toch kan er van een samenhangende groep kunstenaars daardoor niet gesproken worden.

Deelnemende schilders

We denken dan aan schilders als Manet, van GoghCèzanne, Seurat en Gauguin. Deze kunstenaars hadden hun wortels liggen in het impressionisme, maar waren alleen op zoek naar nieuwe wegen om vorm aan hun kunst te geven.

Ieder zijn specialisme

Cèzanne had daarbij een duidelijk voorkeur voor de manier waarop de voorstelling op het doek was opgebouwd. Van Seurat is bekend dat hij zich vooral richtte op de manier waarop het menselijk oog met het verschijnsel kleur omgaat. Van Gogh is vooraf bekend geworden door zijn zeer expressionistische manier van werken met een gedreven stijl, voorkomend uit zijn rusteloze innerlijk. Gauguin vinden we vooral terug in de symboliek, in het werken met lijnen en kleurvlakken.

De oorsprong van de naam

De oorsprong van de naam komt van een tentoonstelling in Londen met de naam "Manet en de post-impressionisten" die werd georganiseerd door Roger Fry. Fry was conservator van het New Yorkse Metropolitan Museum of Art geweest in de periode 1906 tot 1910. De tenstoonstelling op zich was geen succes en riep vooral weerstand en ergernis op. 

Maar het voordeel van een negatieve ontvangst is dan wel een flinke naamsbekendheid. En daarmee was het begrip post-impressionisme wel goed vastgezet. In feite was de naam nog niet eens bedacht. Het was meer dat de organisatoren het niet eens konden worden wat er nu voor een soort van verzamelnaam moest komen voor de getoonde werken. Een tweede expositie, twee jaar later, werd duidelijk positiever ontvangen door het publiek, wat waarschijnlijk weer samenhangt met het feit dat men inmiddels aan de naam gewend was geraakt. Nieuwe aanpak in de kunst wordt maar zelden positief opgepakt door het grote publiek, zo is in de geschiedenis wel gebleken.






Post-impressionisme

Bekende namen zijn Manet, Gauguin, Cézanne  en Vincent van Gogh. De smaak van de grote massa werd door de aanhangers van het post-impressionisme volledig genegeerd.

Dit is bijvoorbeeld terug te vinden in het feit dat men gewoon de natuur weergaf zoals men die zag en geen poging deed daar iets verhalends in aan te brengen zoals in die tijd toch wel gebruikelijk was.

Typerende kunstenaars uit het  Post-impressionisme


Andere onderliggende stromingen in de 19e eeuw



mediëvalisme

KUNSTSTROMINGEN | Mediëvalisme


Terug naar de waarden van de middeleeuwen



Wordt ook wel de troubadourstijl genoemd


Bij het mediëvalisme moeten we denken aan een stroming naast het pre-rafaelisme binnen de romantiek. Het mediëvalisme was een stroming die zich sterk afzette tegen de ratio. De kunstenaars uit deze stromingen meenden dat vooral bij het neo-classisme terug te vinden dat het daarom vaak flink bij de aanhangers van deze stroming ontgelden moest. 


Engelse invloeden

Dat de Engelse Royal academy of arts op de achtergrond een rol speelde bij de opkomst van het mediëvalisme is wel te zien aan de lijst met kunstenaars die tot deze stroming worden gerekend. En tenslotte hadden de pre-raphaelieten ook al laten zien graag terug te grijpen op het verleden.


De middeleeuwen spelen een duidelijke rol

Bij het mediëvalisme was sprake van een zekere idealisering van de vroege middeleeuwen en de renaissance. Deze stroming begint rond 1830 en eindigt zo rond 1900. Er kan nog onderscheid gemaakt worden tussen verschillende richtingen. 

Twee richtingen binnen het mediëvalisme

Zo waren er de kunstenaars die de technieken uit de Middeleeuwen min of meer compleet overnamen en in de middeleeuwse stijl gingen schilderen. En een andere groep kunstenaars,  die de middeleeuwen weliswaar als inspiratiebron gebruikte, maar op basis van deze inspiratie wel werk in eigentijdse stijlen produceerde.


Medievalisme

Zoekende naar het verleden

Met name het neo-classicisme werd door de volgelingen van het Mediëvalisme als een te commerciële stroming gezien. Naar het idee van de volgers van mediëvalisme had men de klassieke waarden uit de kunst te veel losgelaten.  In de middeleeuwen was men tenminste nog vanuit het pure vakmanschap bezig geweest met het maken van kunst, die ook zo genoemd mocht worden. Dat was althans de geldende opvatting van de kunstenaars van het mediëvalisme. 

Zaken als puurheid en vakmanschap stonden in deze stroming dan ook hoog aangeschreven.

Nostalgie en afzetten tegen de tijdgeest

Het mediëvalisme was ook wel een uiting van een zekere nostalgie en afzetten tegen de ontwikkelingen van de tijd. Tradities speelden in het mediëvalisme een belangrijke rol. Men spreekt in deze ook wel van de troubadourstijl. Die term troubadourstijl kwam vooral in zwang, omdat er altijd geprobeerd werd om met behulp van de kunst een soort van verhaal weer te geven. En de troubadours waren in de tijd tenslotte altijd nog de rondreizende verhalenvertellers. Een goed praatprogromma op de televisie was er tenslotte nog niet in die tijd.

Industrialisatie als bedreiging

Ook de opkomende industrialisatie werd door de aanhangers van het mediëvalisme als een duidelijke bedreiging voor de maatschappij gezien. De kunst moest daar dan juist een minder zakelijk tegenwicht aan gaan bieden, zo was hun opvatting. 

En juist dat tegenwicht hoopte men dan in de stroming van het mediëvalisme met de hang naar ambachtelijk werk en vakmanschap terug te vinden..

Steun voor het mediëvalisme van de Franse Keizer Napoleon

Een liefhebber van het mediëvalisme was de Franse Keizer Napoleon. Hij herkende in de "troubadourstijl" zaken als eer en ridderlijkheid. En dat waren waarden die hem sterk aanspraken.

Typerende kunstenaars van het Medievalisme


Andere onderliggende stromingen in de 19e eeuw