Posts tonen met het label Sigmund Freud. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Sigmund Freud. Alle posts tonen

maandag 6 juli 2026

André Breton

KUNSTENAARS | André Breton


De grondlegger van het surrealisme


Personalia  André Breton

Geboortejaar: 1896

Geboorteplaats: Tinchebray

Jaar van overlijden: 1966

Biografie

André Breton behoort tot de belangrijkste figuren uit de kunst- en literatuurgeschiedenis van de twintigste eeuw. Hoewel hij zelf vooral bekend werd als schrijver, dichter en theoreticus, heeft zijn invloed op de beeldende kunst nauwelijks een gelijke. Breton wordt algemeen beschouwd als de grondlegger en belangrijkste woordvoerder van het surrealisme, een stroming die een blijvende invloed heeft gehad op kunst, literatuur, film en cultuur.

Breton werd geboren in 1896 in Tinchebray in Normandië. Tijdens zijn studie ontwikkelde hij een grote belangstelling voor literatuur, psychologie en filosofie. Vooral de theorieën van Sigmund Freud maakten diepe indruk op hem. Freud stelde dat dromen, verlangens en het onderbewuste een grote invloed hebben op het menselijk gedrag. Deze ideeën zouden later een belangrijke basis vormen voor het surrealisme.


Van dadaïsme naar surrealisme

Na de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog sloten veel kunstenaars zich aan bij nieuwe avant-gardebewegingen die zich afzetten tegen traditionele waarden. André Breton raakte betrokken bij het dadaïsme, een beweging die kunst gebruikte om maatschappelijke conventies en gevestigde ideeën ter discussie te stellen.

Hoewel Breton veel waardering had voor de vernieuwende kracht van het dadaïsme, vond hij dat deze stroming vooral gericht was op afbraak en protest. Hij wilde verder gaan en een nieuwe creatieve richting ontwikkelen. In 1924 publiceerde hij daarom het beroemde Manifest van het Surrealisme, waarin hij de uitgangspunten van de nieuwe beweging uiteenzette.

Volgens Breton moest kunst voortkomen uit het onderbewuste en niet worden beperkt door logica, moraal of rationeel denken. Dromen, fantasieën en spontane associaties moesten een belangrijke plaats krijgen binnen het creatieve proces.


Inspirator van kunstenaars

André Breton was zelf geen schilder van betekenis, maar zijn invloed op kunstenaars was enorm. Hij bracht schrijvers, schilders en denkers samen en hielp bij het vormgeven van de surrealistische beweging. Onder zijn invloed ontstonden nieuwe technieken zoals automatisch schrijven en automatisch tekenen, waarbij kunstenaars probeerden hun onderbewuste rechtstreeks op papier vast te leggen.

Vele kunstenaars sloten zich aan bij het surrealisme, waaronder Salvador Dalí, Max Ernst, René Magritte en Joan Miró. Breton speelde vaak een leidende rol binnen deze groep en bepaalde mede de theoretische koers van de beweging.


Stroming

Surrealisme

André Breton wordt gerekend tot het surrealisme. Deze kunststroming ontstond in de jaren twintig van de twintigste eeuw en richtte zich op het verkennen van dromen, fantasieën, het onderbewuste en de irrationele kant van het menselijk bestaan.

Surrealistische kunstenaars probeerden de grenzen tussen werkelijkheid en verbeelding te doorbreken. Zij creëerden vaak verrassende beelden waarin logische verbanden verdwenen en onverwachte combinaties ontstonden. Het doel was niet alleen om nieuwe kunst te maken, maar ook om een diepere werkelijkheid bloot te leggen die verborgen lag onder het dagelijkse bewustzijn.

Bretons ideeën vormden het intellectuele fundament van deze beweging en zijn geschriften worden nog steeds beschouwd als essentiële teksten binnen de kunstgeschiedenis.


Nalatenschap

André Breton overleed in 1966 in Parijs, maar zijn invloed blijft zichtbaar in de hedendaagse kunst. Het surrealisme inspireert nog altijd kunstenaars, schrijvers, filmmakers en ontwerpers over de hele wereld. Zijn overtuiging dat creativiteit ontstaat uit vrijheid, verbeeldingskracht en het onderbewuste heeft generaties kunstenaars beïnvloed.

Daardoor wordt André Breton niet alleen gezien als een schrijver of dichter, maar vooral als een visionair denker die de kunst van de twintigste eeuw een nieuwe richting gaf.



Stromingen en richtingen

Kunstenaars

Overige begrippen en termen

Kunstenaarsgereedschappen

Kunstenaarsmaterialen

korte berichten, nieuwe kunst etc.


 LEES JIJ JETJE'S DAG OOK AL?


 

Waar kunstenaars zich thuis voelen

zaterdag 2 februari 2019

Surrealisme

KUNSTSTROMINGEN | Surrealisme


De irrationele wereld als onderwerp


Ook het onderbewuste van de kunstenaar mag mee gaan doen


Het surrealisme is een uitvloeisel van het Dadaïsme waarbij het toch al weinige conventionele denken werd uitgebreid met een irrationele wereld, die uit het onderbewuste van de kunstenaar mocht komen.
Bekende waarheden werden daarbij door het surrealisme als niet-creatief  beschouwd. Naturalisme en realisme waren voor de kunstenaars uit deze stroming veel te burgerlijk en werden nadrukkelijk afgewezen. Desondanks is veel surrealistisch werk zeer  realistisch van opzet is, zij het dat de op zich realistische afbeeldingen veel zaken bevatten die er eigenlijk verder niet bij horen waardoor een vervreemdend beeld ontstaat. De eerste die er echt mee naar buiten treedt is de dichter André Breton in 1924.

De naam surrealisme

De naam Surrealisme komt van het Franse "surréalisme" wat iets als super realiteit betekent. Ofwel we zijn voorbij de realiteit in een andere wereld aan het komen. Die wereld van de surrealistische kunstenaar was dan de onbekende en onvolledig ontdekte en gebruikte wereld van het onderbewuste.

Oorsprong surrealisme ligt in de dichtkunst

Voor veel mensen zal surrealisme vooral bekend zijn van de schilderkunst, temeer enkele nogal opvallende kunstenaars zich hier mee bezig gehouden hebben. De dichter Guillaume Apollinaire kwam er als eerste mee in 1917 maar het duurde nog wel even tot anderen het begrip overnamen. Doel van het surrealisme was het ontsluiten van het onderbewuste door middel van creativiteit. Ook was een uitgangspunt dat instinctief handelen in de Westerse Maatschappij niet echt mogelijk was. 



Surrealisme in de beeldende kunst

Bij het surrealisme worden allerlei zaken met elkaar gecombineerd die rationeel gesproken helemaal niets met elkaar te maken hebben. Kunst moest volgens de surrealisten automatisch zijn. Kunstenaars streven daarbij naar kunst die direct afkomstig is uit het onderbewuste. Er mag geen sprake zijn van enige verstoring door de realiteit of meer rationele oordeelsvorming . Want het onderbewuste werd gezien als de bron  van alle creativiteit en daarbij werd ratio gezien als een blokkerend iets

Het belangrijke onderbewuste

Het onderbewuste was een onuitputtelijke bron van inspiratie en nieuwe ideeën. Een bron die ook nog constant werd gevoed. Dus ideaal voor een kunstenaar. Sprituele zaken speelden een rol, evenals psychoanalyse,  waarbij de benadering van Sigmund  Freud een grote rol speelde. Vreemde, niet te verklaren ervaringen werden hoog aangeslagen en van groot belang geacht.


Typerende kunstenaars uit het realisme



Extra zoektermen voor surrealisme:

  • surrealisme kunststroming
  • kenmerken van het surrealisme
  • André Breton manifest
  • Salvador Dalí schilderijen
  • René Magritte kunst, 
  • onderbewuste en kunst
  • psychoanalyse in de kunst
  • surrealistische kunstenaars
  • geschiedenis van het surrealisme
  • moderne kunststromingen