KUNSTENAARS | Lee Krasner

Pionier van het Abstract Expressionisme

Personalia

Geboortejaar 1908

Geboorteplaats Brooklyn, New York,

Jaar van overlijden 1984

Biografie

Lee Krasner (1908–1984) was een van de belangrijkste kunstenaars binnen het Abstract Expressionisme, de invloedrijke kunststroming die in de jaren veertig en vijftig ontstond in New York. Hoewel zij lange tijd in de schaduw stond van haar echtgenoot, Jackson Pollock, ontwikkelde Krasner een indrukwekkend en zeer eigen oeuvre. Haar werk werd gekenmerkt door voortdurende vernieuwing, krachtige expressie en een uitzonderlijk vermogen om zichzelf artistiek opnieuw uit te vinden. Tegenwoordig wordt zij beschouwd als een van de belangrijkste vrouwelijke kunstenaars van de twintigste eeuw.

Vroege leven en opleiding

Lee Krasner werd geboren als Lena Krassner op 27 oktober 1908 in Brooklyn, New York, als dochter van Russisch-Joodse immigranten afkomstig uit het huidige Oekraïne. Al op jonge leeftijd ontwikkelde zij een sterke belangstelling voor kunst.

Ze volgde haar opleiding aan de Washington Irving High School, een van de weinige scholen waar meisjes een kunstopleiding konden volgen. Vervolgens studeerde zij aan de Cooper Union en de National Academy of Design, waar zij een klassieke opleiding in tekenen en schilderen kreeg.

Tijdens de Grote Depressie werkte Krasner voor het Federal Art Project. Dankzij dit programma kwam zij in contact met andere kunstenaars en kreeg zij de kans haar technische vaardigheden verder te ontwikkelen. Ze werkte mee aan muurschilderingen en andere grootschalige projecten, ervaringen die haar latere werk sterk beïnvloedden.

Ontmoeting met het Abstract Expressionisme

In de jaren dertig en veertig groeide New York uit tot het centrum van de internationale avant-garde. Krasner raakte steeds meer geïnteresseerd in abstracte kunst en maakte deel uit van een generatie kunstenaars die brak met traditionele kunstvormen.

Ze kwam in contact met invloedrijke kunstenaars zoals Willem de Kooning, Piet Mondriaan en Arshile Gorky. Vooral Mondriaans gebruik van geometrische vormen en kleurvlakken maakte diepe indruk op haar.

In 1941 ontmoette zij Jackson Pollock. Hun relatie groeide uit tot een intens partnerschap dat zowel persoonlijk als artistiek van grote betekenis was. Ze trouwden in 1945 en vestigden zich in Springs, op Long Island.

Krasner speelde een belangrijke rol in Pollocks artistieke ontwikkeling. Tegelijkertijd werd haar eigen werk vaak overschaduwd door zijn groeiende roem.

De ontwikkeling van haar stijl

Wat Krasner onderscheidt van veel tijdgenoten is haar voortdurende artistieke ontwikkeling. Zij bleef gedurende haar hele carrière experimenteren met nieuwe vormen, technieken en composities.

In haar vroege abstracte werk zijn invloeden zichtbaar van:

Het Kubisme;

Het Surrealisme;

De geometrische abstractie;

Het werk van Mondriaan;

Het werk van Arshile Gorky.

Deze periode markeert haar overgang van figuratieve kunst naar volledige abstractie.

Haar schilderijen kenmerken zich door een energieke penseelvoering, ritmische composities en een sterke emotionele intensiteit.

De invloed van Pollocks overlijden

In 1956 kwam Jackson Pollock om het leven bij een auto-ongeluk. Dit tragische verlies betekende een keerpunt in Krasners leven en werk.

Na zijn dood ontstond een van de krachtigste periodes uit haar carrière. Zij verhuisde naar Pollocks voormalige atelier en begon te werken op veel grotere formaten.

De emoties van verlies, verdriet en persoonlijke heroriëntatie vonden hun weg naar haar schilderkunst.

De Umber Series

Een van haar meest indrukwekkende reeksen uit deze periode is de zogenaamde Umber Series.

Deze schilderijen werden vaak 's nachts gemaakt tijdens periodes van slapeloosheid. Ze kenmerken zich door:

Donkere aardetinten;

Krachtige penseelstreken;

Monumentale afmetingen;

Grote emotionele intensiteit;

Dynamische composities.

De werken uit deze serie tonen hoe Krasner persoonlijke ervaringen wist om te zetten in krachtige abstracte beelden.

Kunsthistorici beschouwen deze reeks als een van de hoogtepunten van het Abstract Expressionisme.

Vernieuwing door collage

Vanaf de jaren vijftig begon Krasner steeds vaker gebruik te maken van collage.

Ze knipte oudere tekeningen en schilderijen in stukken en verwerkte deze opnieuw in nieuwe composities. Hierdoor ontstond een bijzondere wisselwerking tussen verleden en heden.

Een belangrijk voorbeeld uit deze periode is Milkweed uit 1955.

Deze werkwijze gaf haar werk een unieke gelaagdheid en onderstreepte haar voortdurende zoektocht naar vernieuwing.

Bloei in de jaren zestig en zeventig

In de jaren zestig en zeventig ontwikkelde Krasner opnieuw een andere stijl.

Haar palet werd lichter en kleurrijker, terwijl haar composities vrijer en monumentaler werden. De energie van haar penseelvoering bleef aanwezig, maar kreeg een meer open en optimistische uitstraling.

Tijdens deze periode kreeg zij eindelijk de erkenning die zij verdiende. Haar werk werd internationaal tentoongesteld en critici begonnen haar steeds meer te waarderen als een zelfstandige en invloedrijke kunstenaar.

Ze werd niet langer uitsluitend gezien als "de vrouw van Pollock", maar als een van de grote vernieuwers van het Abstract Expressionisme.

Betekenis voor het Abstract Expressionisme

Krasners bijdrage aan het Abstract Expressionisme is van fundamenteel belang.

Waar veel kunstenaars hun hele carrière binnen één stijl bleven werken, bleef zij zichzelf voortdurend vernieuwen. Deze artistieke flexibiliteit maakt haar oeuvre bijzonder veelzijdig.

Een van haar belangrijkste bijdragen was haar nadruk op het schilderproces zelf. Voor Krasner was schilderen een directe uitdrukking van emotie, ervaring en persoonlijke ontwikkeling.

Hiermee sloot zij nauw aan bij de kernwaarden van het Abstract Expressionisme:

Spontaniteit;

Expressie;

Gebaar;

Emotionele authenticiteit;

Artistieke vrijheid.

Nalatenschap en invloed

Na haar overlijden in 1984 groeide haar reputatie aanzienlijk.

In 1985 werd de Pollock-Krasner Foundation opgericht. Deze organisatie ondersteunt kunstenaars wereldwijd met subsidies en beurzen.

Krasner groeide uit tot een belangrijk voorbeeld voor latere generaties kunstenaars, vooral voor vrouwelijke kunstenaars die zich verzetten tegen de traditionele machtsverhoudingen binnen de kunstwereld.

Tegenwoordig bevinden haar werken zich in collecties van onder meer het Museum of Modern Art, het Whitney Museum of American Art en het Tate Modern.

Samenvattend

Lee Krasner was een uitzonderlijk kunstenaar die een cruciale bijdrage leverde aan de ontwikkeling van het Abstract Expressionisme. Haar voortdurende drang tot experimenteren, haar emotionele diepgang en haar vermogen zichzelf steeds opnieuw uit te vinden maken haar tot een van de meest fascinerende kunstenaars van de twintigste eeuw. Ondanks de uitdagingen waarmee zij als vrouwelijke kunstenaar werd geconfronteerd, wist zij een indrukwekkend oeuvre op te bouwen dat vandaag de dag wordt erkend als een essentieel onderdeel van de moderne kunstgeschiedenis.