Beeldhouwen en boetseren | Middellijn

Een lijn over het middel van een sculptuur wordt een middellijn genoemd. De lijn kan worden getekend of alleen worden gedacht.

De middellijn is een handig hulpmiddel voor de beeldhouwer. Deze gebruikt de middellijn om de twee helften onderling met elkaar in balans te brengen. Vooral als het beeld asymetrisch is, is het niet eenvoudig om die balans voor elkaar te krijgen. Er zijn wel wat hulpmiddelen:

Bij het beeldhouwen is het bepalen van de middellijn of hartlijn van een steen een belangrijke stap. Deze denkbeeldige lijn vormt de centrale as van het beeld en helpt om verhoudingen, symmetrie en balans tijdens het hakken te behouden. Afhankelijk van de vorm en grootte van de steen kunnen verschillende hulpmiddelen worden gebruikt.

Meetlint of rolmaat

Met een meetlint of rolmaat bepaal je eenvoudig de breedte, diepte en hoogte van de steen. Door deze maten te halveren kun je de middellijn nauwkeurig aftekenen.

Duimstok

Een duimstok is handig voor kleinere stenen en biedt voldoende nauwkeurigheid om meerdere meetpunten te bepalen. Door op verschillende hoogtes te meten voorkom je dat een onregelmatige steen een verkeerde middellijn krijgt.

Stalen liniaal

Een lange stalen liniaal is ideaal om rechte lijnen over vlakke zijden van de steen te trekken. In combinatie met een winkelhaak ontstaat een betrouwbare referentielijn.

Winkelhaak

Met een winkelhaak kunnen haakse hulplijnen worden aangebracht. Hierdoor blijven de middellijnen op verschillende vlakken exact loodrecht op elkaar staan.

Rei of aluminium profiel

Bij grotere blokken steen wordt vaak een lange rei of een recht aluminium profiel gebruikt om over de gehele lengte een rechte lijn te trekken.

Schietlood

Een schietlood helpt om een verticale hartlijn nauwkeurig over meerdere zijden van de steen door te trekken. Vooral bij hoge sculpturen voorkomt dit scheefstand.

Waterpas

Een waterpas zorgt ervoor dat de steen tijdens het meten volledig horizontaal of verticaal staat. Dat voorkomt meetfouten die later moeilijk zijn te corrigeren.

Krijt en vetkrijt

Met krijt of vetkrijt kunnen hulplijnen duidelijk zichtbaar op de steen worden aangebracht. Deze lijnen zijn gemakkelijk aan te passen tijdens het werk.

Markeerstift of steenpotlood

Voor definitieve hulplijnen gebruiken veel beeldhouwers een steenpotlood of watervaste markeerstift. De lijnen blijven ook zichtbaar tijdens het zagen en hakken.

Passer of verdeelpasser

Met een grote passer of verdeelpasser kunnen afstanden nauwkeurig worden overgebracht. Dit is vooral nuttig bij ronde of onregelmatige steenblokken.

Schuifmaat

Een schuifmaat maakt het mogelijk om diktes en diameters zeer precies te meten. Vooral bij kleinere sculpturen levert dit een hoge nauwkeurigheid op.

Mal of sjabloon

Bij figuratieve beelden wordt vaak een kartonnen, houten of kunststof mal gebruikt. Door deze op verschillende plaatsen tegen de steen te houden kan de middellijn steeds worden gecontroleerd.

Laserlijn

Professionele beeldhouwers gebruiken soms een kruislijnlaser. Deze projecteert een perfect rechte verticale en horizontale lijn op de steen, waardoor de centrale as snel zichtbaar wordt.

Center Finder

Voor ronde of cilindervormige stenen bestaat een zogenoemde Center Finder. Dit hulpmiddel maakt het eenvoudig om het exacte middelpunt van een cirkel of cilinder te bepalen.

Puntenapparaat

Bij het overbrengen van een model naar een steenblok wordt een puntenapparaat gebruikt. Hoewel dit hulpmiddel vooral bedoeld is om maten over te nemen, helpt het ook om voortdurend de centrale as en de symmetrie van het beeld te controleren.

Door meerdere van deze hulpmiddelen te combineren ontstaat een betrouwbaar assenstelsel op de steen. Dat vormt de basis voor een evenwichtige sculptuur en voorkomt dat tijdens het beeldhouwen onbedoeld te veel materiaal aan één zijde wordt verwijderd.

Stromingen en richtingen

Kunstenaars

Overige begrippen en termen

Kunstenaarsgereedschappen

Kunstenaarsmaterialen

korte berichten, nieuwe kunst etc.

LEES JIJ JETJE'S DAG OOK AL?